Ghana - Onderwijs

Wie zijn wij
Plaatsing
Brieven
Foto's

Het Ghanese schoolsysteem

In principe is er in Ghana gratis, verplicht basisonderwijs voor iedereen. Alle kinderen worden geacht, na eventueel twee jaar in een kleuterschool, zes jaar naar een primary school te gaan. Het onderwijs in de laagste klassen is vaak in één van de bijna honderd lokale talen, maar Engelse les begint al vroeg. De laatste jaren van het basisonderwijs worden vaak al in het Engels gegeven.

Ook na de primary school hebben kinderen nog leerplicht: Iedereen moet ook Junior Secondary School (JSS) afronden. Dit is min of meer vergelijkbaar met de basisvorming in Nederland. Leerlingen kunnen nog geen vakken kiezen, hoewel een school als geheel enige vrijheid heeft in het aangeboden lespakket. Zo zijn er bijvoorbeeld JSS-scholen waar Frans gegeven wordt, en andere waar juist een lokale taal (Twi, Ga of Ewe) als examenvak wordt onderwezen. Een verplicht vak voor alle JSS leerlingen is Science, waarvan natuurkunde een integraal onderdeel vormt. De JSS wordt afgesloten met een centraal examen.

Na JSS houdt de leerplicht op. Schoolverlaters kunnen eventueel meteen aan het werk, maar er zijn nog verschillende opties voor vervolgonderwijs. Heel gebruikelijk is het om “in de leer te gaan” bij bijvoorbeeld een kleermaker of kapper. Meer formeel zijn de Secondary Technical Schools (SecTec’s) of Senior Secondary Schools (SSS). Alleen leerlingen met een redelijk cijfer voor hun JSS examen worden hiervoor toegelaten. Op een SecTec of SSS kiezen de leerlingen, naast een aantal verplichte vakken, een “profiel” bestaande uit drie of vier electives. Ook hier is Integrated Science een verplicht vak voor iedereen, en daarnaast bestaan er verschillende profielen waarin natuurkunde als elective voorkomt. Het hoogst gewaardeerde profiel, waar alleen de beste leerlingen voor worden toegelaten, is Science, bestaande uit de electives natuurkunde, biologie, scheikunde en wiskunde.

Ook de SSS wordt afgesloten met een centraal examen, en daarna kunnen leerlingen met het juiste profiel, hoge cijfers en genoeg geld doorstromen naar één van de schaarse plaatsen aan een polytechnic of universiteit. De overheid keert een beurs uit voor deze studenten, die ze later met een jaar sociale dienstplicht (national service) terug moeten betalen. Veel studenten vervullen hun national service als leraar op een dorpsschool.

Helaas is er weinig tot geen controle op naleving van de leerplicht. Ook worden zelden leerlingen gedoubleerd (mass promotion), zodat het regelmatig voorkomt dat leerlingen op JSS nog nauwelijks kunnen lezen, schrijven of rekenen.